Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanıdır; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuş, 2021'de doçent unvanını almıştır. 2025'ten bu yana Şişli/İstanbul'daki muayenehanesinde hasta kabul etmekte, MENÜDER başkanlığı ve PET-KOZ yönetim kurulu üyeliği görevlerini yürütmektedir.
HakkımdaHPV 16 18 pozitif ne demek sorusu, test sonucunu gören pek çok kişinin ilk aklına gelen soru oluyor; hemen ardından "bu kanser mi demek?" endişesi geliyor. Halbuki bu sonuç bir tanı değil, daha yakından takip edilmesi gereken bir bulgudur. Bu yazıda HPV 16 ve 18'in neden diğer tiplerden ayrı değerlendirildiğini, pozitif çıkan sonucun pratikte ne anlama geldiğini ve sizden sonraki adımda ne beklenebileceğini sade bir dille anlatıyoruz.
HPV 16 ve 18 Neden Ayrı Değerlendirilir?
HPV'nin 200'den fazla tipi tanımlanmıştır; bunlardan yaklaşık 12-14 tanesi "yüksek riskli" (hr-HPV) olarak kabul edilir. Ancak bu yüksek riskli grup içinde bile HPV 16 ve HPV 18 diğerlerinden ayrı bir yerde durur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bu iki tip tek başına serviks kanseri vakalarının yaklaşık %76'sından sorumludur. Bu nedenle bir HPV testi sonucunda "16 pozitif" ya da "18 pozitif" ifadesini görmek, testin diğer yüksek riskli tiplerden birini göstermesinden klinik olarak farklı bir yol haritasına işaret eder.
İki Tip Arasındaki Fark
- HPV 16: Yüksek riskli tipler arasında serviks kanseriyle en güçlü ilişkisi olan tiptir; hücresel değişiklikler smear testinde genelde görece daha erken yakalanabilir.
- HPV 18: Rahim ağzının iç kanalındaki bez hücrelerini etkileme eğilimi nedeniyle yol açtığı değişiklikler smear'da bazen gözden kaçabilir; bu yüzden takipte ek dikkat gerektirir.
Bu ayrım nedeniyle güncel tarama protokollerinin çoğunda, smear sonucu tamamen normal olsa dahi HPV 16 veya 18 pozitifliğinde kolposkopi değerlendirmesi için uzman desteği almak gündeme gelir.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
HPV 16 18 Pozitif Çıktı — Bu Kanser Mi Demek?
Hayır. HPV 16 veya 18 pozitifliği, tek başına kanser tanısı anlamına gelmez. Bu sonuç yalnızca vücutta bu virüs tipinin (veya tiplerinin) varlığını gösterir. Sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerin büyük bir bölümünde HPV enfeksiyonu zamanla kendiliğinden temizlenir. Asıl önemli olan nokta, enfeksiyonun kalıcı olup olmadığı ve rahim ağzı hücrelerinde herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığıdır.
Sonucu Tek Başına Değil, Birlikte Değerlendirin
Doğru yaklaşım, HPV sonucunu smear (sitoloji) sonucuyla ve gerekirse kolposkopi bulgularıyla birlikte okumaktır. Aynı "HPV 16 pozitif" sonucu, smear'ı tamamen normal olan bir kişide ile hücresel değişiklik saptanan bir kişide çok farklı şekilde yönetilir. Bu yüzden hekiminiz muhtemelen şu üç unsuru birlikte değerlendirecektir:
- HPV tipi: 16, 18 veya her ikisi birden mi pozitif.
- Smear sonucu: Normal mi, yoksa ASC-US, LSIL, HSIL gibi bir bulgu var mı.
- Önceki test geçmişi: Bu ilk pozitiflik mi, yoksa aynı tip daha önce de mi saptanmıştı.
| Kriter | HPV 16 Pozitif | HPV 18 Pozitif | Diğer Yüksek Risk Pozitif | HPV Negatif |
|---|---|---|---|---|
| Kanser Riski | En yüksek risk grubu; hücresel değişiklik oranı diğer gruplara göre belirgin yüksek | Yüksek risk; iç kanal hücrelerini etkileme eğilimi nedeniyle takip önemli | Riskli ama 16/18'e göre daha düşük oranlarda ilerleyici lezyon | Genel popülasyon riski ile benzer |
| Smear Normalse Kolposkopi | Çoğu zaman önerilir | Çoğu zaman önerilir | Bulgulara göre değerlendirilir | Rutin tarama aralığı yeterli |
| Takip Sıklığı | Genelde daha sık ve yakın takip | Genelde daha sık ve yakın takip | Standart HPV takip aralığı | Standart tarama takvimi (3-5 yıl) |
| Kendiliğinden Temizlenme | Mümkün, ancak bazı diğer tiplere göre daha uzun sürebilir | Mümkün; kalıcılık riski izlenir | Çoğunlukla 1-2 yıl içinde bağışıklıkla temizlenir | — |
HPV 16 18 Pozitif Sonrası İzlem Süreci Nasıl İşler?
HPV 16 veya 18 pozitifliği saptandığında izlem süreci, smear sonucuna ve hekimin klinik değerlendirmesine göre şekillenir. Genel olarak izlenen adımlar şu şekilde özetlenebilir:
Sık İzlenen Adımlar
- Kolposkopi: Rahim ağzı büyütülerek incelenir; şüpheli alan varsa işaretlenir.
- Biyopsi: Kolposkopide şüpheli alan görülürse küçük bir doku örneği alınarak histopatolojik inceleme yapılır.
- Düzenli tekrar test: Bulgu yoksa belirli aralıklarla HPV ve smear testi tekrarlanarak kalıcılık izlenir.
Dr. Kadiroğulları'nın da yer aldığı bir çalışmada, sitolojisi normal veya belirsiz olup HPV DNA'sı pozitif çıkan hastalarda kolposkopik bulguların Reid indeksiyle sınıflandırılmasının, tek başına HPV pozitifliğinin ileri inceleme gerekliliğini belirlemede önemli bir yol gösterici olduğu vurgulanmıştır. Bu da HPV pozitifliğinde kolposkopinin neden bu kadar sık gündeme geldiğini açıklar.
Sonucu Etkileyebilecek Faktörler
Sigara kullanımı, bağışıklık sistemini baskılayan durumlar ve enfeksiyonun kalıcılık süresi, HPV 16/18 pozitifliğinin seyrini etkileyebilen faktörler arasındadır. Bu nedenle her hastanın izlem planı, laboratuvar sonuçlarının yanında genel sağlık durumuna göre de kişiselleştirilir.
- 2007Tıp Fakültesi mezuniyeti Ankara Üniversitesi
- 2012Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığı Ankara Numune EAH
- 10 Mart 2021Doçentlik Üniversitelerarası Kurul (ÜAK)
Çalışma alanları: gebelik takibi, laparoskopik cerrahi, menopoz, genital estetik.
MENÜDER Başkanlığı · TJOD Bakırköy Şb. YK · PET-KOZ YK
Özgeçmişin tamamıErkeklerde ve Bağışıklık Sisteminde HPV 16/18 Pozitifliği
HPV 16 ve 18, yalnızca kadınlarda serviks kanseriyle değil; erkeklerde penis, anüs ve orofarenks (boğaz) bölgesi kanserleriyle de ilişkilendirilebilir. Bu nedenle HPV, yalnızca kadın sağlığını ilgilendiren bir konu değildir; her iki cinsiyeti de kapsayan bir halk sağlığı konusudur.
Bağışıklık Sisteminin Rolü
HPV enfeksiyonlarının büyük bir kısmı, güçlü bir bağışıklık sistemi tarafından belirli bir süre içinde kendiliğinden temizlenir. Pozitif sonuç, virüsün varlığını gösterir; ancak kalıcılık olup olmadığı zamanla ve tekrar testlerle netleşir. Sigarayı bırakmak, dengeli beslenmek ve düzenli kontrolleri aksatmamak, bağışıklık sisteminin bu süreçte daha etkili çalışmasına destek olabilir.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Aşağıdaki araçlar genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.
Bu araçlar tanı koymaz; sonuçlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin değerlendirme hekim muayenesiyle yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
HPV 16 18 pozitif çıkması kanser olduğum anlamına mı gelir?
Hayır. Bu sonuç kanser tanısı değildir; sadece bu virüs tiplerinin varlığını gösterir. Ancak yüksek risk taşıdıkları için daha yakın takip gerektirir.
Smear sonucum normal ama HPV 16 pozitif çıktı, yine de kolposkopi gerekir mi?
Genellikle evet. HPV 16 ve 18'in serviks kanseriyle güçlü ilişkisi nedeniyle, smear normal olsa bile birçok tarama algoritmasında kolposkopi önerilir; bu, olası değişiklikleri erken yakalamak içindir.
HPV 16 ile HPV 18 arasında pratik olarak fark var mı?
Evet. HPV 16'nın yol açtığı değişiklikler smear'da görece daha kolay yakalanabilirken, HPV 18 iç kanal (bez) hücrelerini etkileme eğiliminde olduğu için smear'da bazen gözden kaçabilir. Bu yüzden 18 pozitifliğinde kolposkopi genellikle daha da önem kazanır.
HPV 16/18 dışındaki yüksek riskli tiplerde kolposkopi gerekmez mi?
Bu tiplerin de precanseröz lezyon ve serviks kanseriyle ilişkisi olduğu için, bulgulara göre kolposkopi yine de gerekebilir. Ancak yapılan çalışmalar HPV16/18 grubunda ileri derece lezyon oranının diğer yüksek riskli tiplere göre belirgin daha yüksek olduğunu göstermektedir.
HPV aşısı, pozitif çıkan HPV 16 veya 18'i tedavi eder mi?
Hayır. HPV aşısı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez; henüz karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı koruma sağlar. Bu yüzden pozitif sonuç sonrası da aşı, gelecekteki yeni tip karşılaşmalarına karşı korunmanın bir parçası olarak değerlendirilebilir.
HPV 16 18 pozitifliği erkeklerde de önemli mi?
Evet. HPV 16 ve 18, erkeklerde penis, anüs ve orofarenks (boğaz) kanserleriyle ilişkilendirilebilir. Bu nedenle HPV yalnızca kadın sağlığını değil, her iki cinsiyeti ilgilendiren bir konudur.
Blog Yazılarımız
Tedavilerimiz
Kaynakça
Bu sayfadaki tıbbi içerikler, güncel ve kanıta dayalı ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin kılavuzlarına dayanarak hazırlanmaktadır. Aşağıda referans alınan başlıca kaynakları inceleyebilirsiniz.
Kaynakları göster 4 kaynak
- Servikal Sitolojik Taraması Negatif veya ASCUS, HPV Pozitif Hastaların Reid İndeksi ile Kolposkopik Bulgularının Histopatolojik Sonuçlarla KarşılaştırılmasıKarimova R, Karabük E, Ateşer G, Kadiroğulları P · Bozok Tıp Dergisi · 2019
- HPV 16/18 Dışındaki Yüksek Riskli HPV'li Kadınlarda Kolposkopik İnceleme Gerekli Midir?Madendağ İÇ, Madendağ Y, Şahin E, Eraslan Şahin M, Açmaz G · Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi · 2018
- Prevalence of Human Papillomavirus Subtypes 16 and 18 among Yemeni Patients with Cervical CancerAhmed HG, Bensumaidea SH, Alshammari FD, ve ark. · Asian Pacific Journal of Cancer Prevention · 2017
- Cervical Cancer — Fact SheetDünya Sağlık Örgütü (WHO) · Güncel Veri
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. HPV pozitifliği tanı ve takip süreci kişiye özeldir; değerlendirme, izlem ve uygulamalar için mutlaka uzman jinekoloğunuza başvurunuz. Sayfa içeriği Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları tarafından klinik deneyim ve güncel bilimsel literatür ışığında hazırlanmıştır.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Kadın Hastalıkları ve Doğum
