'/%3E%3C/svg%3E){kind=small}
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığını 2012'de tamamladı; 10 Mart 2021'de Doçent unvanını aldı. Nişantaşı'ndaki muayenehanesinde pelvik organ sarkması şikâyetiyle başvuran hastalarını değerlendirir. Sarkmanın derecesi POP-Q ile belirlenir; pesari, pelvik taban egzersizleri ve vajinal ya da laparoskopik cerrahi seçenekleri yaşa ve beklentiye göre birlikte konuşulur. Karar öncesinde sorular rahatça sorulabilir.
Hekim özgeçmişi →Pelvik sarkma tedavisi, kadınlarda yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen ancak sıklıkla göz ardı edilen bir sağlık sorununda kişiye özel yaklaşım gerektirir. 50 yaş üzeri kadınların önemli bir bölümünde bir derecede pelvik organ sarkması görülebilir; belirti vermeyen hafif sarkmalarda tedavi gerekmeyebilir.
Ürojinekoloji pratiğinde IUGA (Uluslararası Ürojinekoloji Derneği) ve ACOG/AUGS rehberleri doğrultusunda; sarkmanın türü, derecesi ve hastanın yaşam tarzı dikkate alınarak kişiselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur. Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, Nişantaşı’ndaki muayenehanesinde genital sarkma olgularını konservatif ve cerrahi seçeneklerle değerlendirir.
Bilgi Notu
Pelvik sarkma yalnızca “yaşlanmanın doğal sonucu” olarak görülmemelidir; şikâyet yaratan sarkmalarda tedavi seçenekleri vardır. Belirti vermeyen hafif sarkmalarda tedavi gerekmeyebilir. Seçenekler hekimle birlikte belirlenir. İdrar Kaçırma Tedavisi sayfasını da inceleyebilirsiniz →
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Pelvik Sarkma Nedir?
Pelvik sarkma (pelvik organ prolapsusu), pelvik tabanı destekleyen kasların ve bağ dokusunun zayıflaması sonucunda mesane, rahim, vajinal duvarlar veya rektum gibi pelvik organların aşağı doğru yer değiştirmesi durumudur. Kadınlarda sık görülen pelvik taban hastalıklarından biridir ve özellikle doğum sonrası ve menopoz döneminde sıklığı artar.
Bu durum genellikle doğum travması, ileri yaş, hormonal değişiklikler, kronik kabızlık veya ağır kaldırma gibi pelvik tabanı zorlayan faktörlere bağlı olarak gelişir. Pelvik sarkma tedavisi kapsamında temel hedefler şunlardır:
1. Sarkmanın Tipi ve Derecesinin Belirlenmesi: Detaylı pelvik muayene, POP-Q sınıflama sistemi ile sarkmanın türü ve evresi ortaya konur.
2. Yaşam Kalitesinin İyileştirilmesi: Cinsel yaşam, idrar ve barsak fonksiyonlarının desteklenmesi.
3. Uzun Dönem Yönetim: Pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi veya gerekli durumlarda laparoskopik ya da vajinal cerrahi seçeneklerinin değerlendirilmesi.
Önemli Bilgi
Pelvik sarkma erken tanındığında daha basit yöntemlerle yönetilebilir. Hafif evre sarkmalarda cerrahi olmayan yöntemler ilk tercihtir. İleri evrelerde laparoskopik sakrokolpopeksi gibi cerrahi yöntemler değerlendirilir; sonuçlar yönteme ve hastaya göre değişir.
Pelvik Sarkma Tipleri ve Belirtileri
Pelvik sarkma tedavisi, sarkan organın türüne ve sarkmanın derecesine göre planlanır. Klinik pratikte 4 ana sarkma tipi mevcuttur ve her biri farklı belirtilere yol açar.
1. Sistosel (Mesane Sarkması)
- Mesanenin vajinal ön duvar üzerine sarkmasıdır
- Sık görülen tiplerden biridir
- İdrar yapma güçlüğü, tam boşaltamama hissi
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Genellikle stres tipi idrar kaçırma eşlik eder
2. Rektosel (Rektum Sarkması)
- Rektumun vajinal arka duvar üzerine sarkmasıdır
- Kabızlık ve dışkılama güçlüğü
- Tam boşaltamama hissi
- Bazen elle vajinal bölgeye basınç gerekebilir
- Cinsel ilişkide rahatsızlık
3. Uterin Prolapsus (Rahim Sarkması)
- Rahmin vajinal kanal içine sarkmasıdır
- Pelvik bölgede basınç ve dolgunluk hissi
- Vajinada bir kütle hissetme veya görme
- Bel ağrısı, özellikle gün sonunda
- İleri evrelerde rahim ağzı vajen dışına çıkabilir
4. Vajinal Kubbe Prolapsusu
- Daha önce rahim alınmış (histerektomi geçirmiş) hastalarda
- Vajinal kubbenin aşağıya doğru sarkması
- Tedavisinde pesari ya da cerrahi seçenekler değerlendirilir
- Genellikle ileri yaşta görülür
Doktor Tavsiyesi
Sarkma sıklıkla birden fazla bölgede aynı anda görülebilir. Örneğin sistosel ile rektosel veya rahim sarkması bir arada bulunabilir. Bu nedenle detaylı pelvik muayene ve POP-Q evreleme, doğru tedavi planı için önemlidir.
Pelvik Sarkma Evreleri (POP-Q) ve Tedavi Kararı: Hangi Evrede Ne Yapılır?
Pelvik sarkmada tedavi kararını belirleyen şey tek başına “sarkma var” bilgisi değil; sarkmanın evresi ve sizi ne kadar rahatsız ettiğidir. Evreleme için uluslararası kabul gören POP-Q sistemi kullanılır.
- Evre 0–1: Organlar yerinde ya da hafif sarkma var. Şikâyet yoksa genellikle tedavi gerekmez; pelvik taban egzersizleri ve yaşam tarzı önerileri yeterli olabilir.
- Evre 2: Sarkma vajina girişine yaklaşır. Şikâyet varsa pelvik taban egzersizleri, pesari ya da lokal östrojen ilk seçeneklerdir.
- Evre 3–4: Sarkma vajina girişini aşar veya tamamen dışarı çıkar. Şikâyet belirginse pesari ya da cerrahi tedavi birlikte konuşulur.
Sistosel (mesane), rektosel (bağırsak) ve rahim sarkması çoğu zaman bir arada görüldüğü için plan tek bir organa göre değil, tüm pelvik tabana göre yapılır. Belirti vermeyen hafif sarkmalarda yalnızca takip yeterli olabilir; bu durumda ameliyat önerilmez.
Bilgi Notu
Cerrahi karar yalnızca evreye göre verilmez; yaş, genel sağlık durumu, cinsel aktivite ve gebelik isteği birlikte değerlendirilir. Pesari kullananlarda düzenli kontrol gerekir.
Pelvik Sarkma Tedavi Yöntemleri
Pelvik sarkma tedavisi, sarkmanın derecesi (POP-Q evresi), hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve gelecekteki gebelik isteğine göre basamaklı bir yaklaşımla planlanır. Hafif evre sarkmalar için cerrahi olmayan yöntemler ilk basamak tedavi olarak tercih edilir.
1. Basamak Tedavi
Konservatif (Cerrahi Olmayan) Tedavi
- Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel): Düzenli kasılma-gevşeme antrenmanı ile destek dokularının güçlendirilmesi.
- Pesari Kullanımı: Vajinaya yerleştirilen silikon destek halkası ile organların yerinde tutulması.
- Yaşam Tarzı Düzenlemesi: Kilo kontrolü, kabızlık tedavisi, ağır kaldırmadan kaçınma.
- Lokal Östrojen Tedavisi: Menopoz sonrası vajinal dokuların güçlendirilmesi.
2. Basamak Tedavi
Vajinal Yoldan Cerrahi Tedavi
- Anterior Kolporafi: Sistosel için mesane sarkmasının vajinal yoldan onarımı.
- Posterior Kolporafi: Rektosel onarımı için arka vajinal duvarın güçlendirilmesi.
- Vajinal Histerektomi: Rahim sarkmasında vajinal yoldan rahim alınması.
- Sakrospinöz Fiksasyon: Vajinal kubbe veya rahmin pelvik bağlara tutturulması.
3. Basamak Tedavi
Laparoskopik Minimal İnvaziv Cerrahi
- Laparoskopik Sakrokolpopeksi: İleri evre apikal sarkmada kullanılan, vajinanın greft (mesh) ile sakruma tutturulması.
- Laparoskopik Pektopeksi: Cinsel olarak aktif kadınlarda tercih edilebilen alternatif teknik.
- Laparoskopik Histeropeksi: Rahim koruyarak yapılan rahim asma ameliyatı.
- Avantajlar: Açık cerrahiye göre genellikle daha az ağrı, daha hızlı iyileşme ve küçük kesi izleri; sonuçlar hastaya ve tekniğe göre değişir.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Rahim Sarkması Ameliyatında Rahim Alınır mı? Rahmi Koruyan ve Koruyamayan Seçenekler
Rahim sarkması ameliyatı denince çoğu hasta ilk olarak “rahmim alınacak mı?” diye sorar. Cevap; sarkmanın evresine, yaşa ve gebelik isteğine göre değişir ve iki yol da mümkündür.
- Rahmin alındığı yöntemler: Vajinal histerektomi ile birlikte vajinal kubbenin bağlara tutturulması (örneğin uterosakral ligament süspansiyonu), özellikle gebelik isteği olmayan hastalarda uygulanabilir.
- Rahmin korunduğu yöntemler: Histeropeksi gibi işlemlerde rahim yerinde bırakılıp bağlara ya da sakruma askıya alınır. Gebelik planı olan veya rahmini korumak isteyen hastalarda değerlendirilir.
- Ameliyatsız seçenekler: Pesari, pelvik taban egzersizleri, kilo ve kabızlık düzenlemesi; ameliyat istemeyen ya da ameliyata uygun olmayan hastalarda ilk basamaktır.
Fark yalnızca rahmin yerinde kalması değildir; sarkmanın tekrarlama olasılığı, cinsel işlev, idrar şikâyetleri ve ameliyat sonrası takip de karara etki eder. Bu yüzden yöntem, muayene bulgusu ve POP-Q evresi birlikte değerlendirilerek hastayla konuşularak seçilir. (Kaynak: ACOG/AUGS Practice Bulletin No. 214)
Bilgi Notu
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, 2007'de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu ve Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığını 2012'de Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladı. İstanbul'daki eğitim ve araştırma hastanesi ile özel hastane görevlerinin ardından 10 Mart 2021'de Üniversitelerarası Kurul tarafından Doçent unvanını aldı. Gebelik takibi, laparoskopik cerrahi, menopoz ve genital estetik alanlarındaki çalışmalarını bilimsel yayın ve kongre sunumlarıyla paylaşmaktadır.
Korunma ve Yaşam Tarzı Önerileri
Pelvik sarkma tedavisi sürecinde yaşam tarzı düzenlemeleri, hem mevcut sarkmanın ilerlemesinin yavaşlatılmasına hem de tedavi sonrası sürecin desteklenmesine yardımcı olur. Aşağıdakiler genel yaşam tarzı önerileridir.
Günlük Yaşam İçin Öneriler
- Sağlıklı kilo kontrolü: BMI 25 altında tutmaya çalışın.
- Düzenli kegel egzersizleri: Günde 3 set, her sette 10 tekrar yapın.
- Ağır kaldırmayı azaltın: Ağır yükleri taşımaktan kaçının.
- Doğru kaldırma tekniği: Diz bükerek, sırtı düz tutarak kaldırın.
- Kabızlığı önleyin: Lifli beslenme ve günde 1.5-2 L su tüketimi.
- Kronik öksürüğü tedavi edin: Sigara bırakın, alerjileri kontrol altına alın.
Doğum Sonrası Korunma
- Doğum sonrası pelvik taban egzersizlerine, doğum şekline ve kişinin durumuna göre hekiminizin veya fizyoterapistinizin önerdiği zamanda, genellikle erken dönemde başlanabilir.
- Doğum sonrası ilk dönemde ağır kaldırmaktan kaçının; ne kadar süreyle kaçınılacağını hekiminize sorun.
- Pelvik taban fizyoterapisinden faydalanın.
- Düzenli jinekolojik kontrol ihmal etmeyin.
Hekime Başvurulması Gereken Durumlar
- Pelvik bölgede basınç veya dolgunluk hissi
- Vajinada kütle hissetme veya görme
- İdrar yapma veya tutma sorunları
- Kabızlık ve dışkılama güçlüğü
- Cinsel ilişkide rahatsızlık veya ağrı
- Bel ağrısı (özellikle gün sonunda artan)
Önemli Hatırlatma
Pelvik sarkma için şikâyetleri azaltan tedavi seçenekleri vardır. Uygun yöntem, sarkmanın evresine ve kişinin beklentilerine göre hekimle birlikte belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pelvik sarkma neden olur?
Pelvik sarkma sıklıkla doğum travması, ileri yaş ve menopoz sonrası hormonal değişikliklere bağlı gelişir. Çoklu vajinal doğum, iri bebek doğumu, kronik kabızlık, ağır kaldırma, obezite ve genetik yatkınlık başlıca risk faktörleridir. Pelvik tabanı destekleyen kasların ve bağ dokusunun zayıflaması sonucu organlar yer değiştirir.
Pelvik sarkma cerrahi olmadan tedavi edilebilir mi?
Evet, hafif ve orta evre sarkmalarda cerrahi olmayan yöntemler ilk basamak seçenektir. Pelvik sarkma tedavisi kapsamında düzenli kegel egzersizleri, pesari kullanımı, lokal östrojen tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile birçok hastada şikâyetlerde rahatlama sağlanabilir.
Laparoskopik sakrokolpopeksi nedir?
Laparoskopik sakrokolpopeksi, ileri evre pelvik sarkmada kullanılan kapalı (laparoskopik) cerrahi yöntemlerden biridir. Vajinanın özel sentetik mesh ile sakrum kemiğine tutturulması esasına dayanır. Küçük kesi izleri, daha hızlı iyileşme ve daha az ağrı gibi avantajları olabilir; sonuçlar hastaya ve tekniğe göre değişir.
Pelvik sarkma ameliyatından sonra normal yaşama ne zaman dönülür?
Laparoskopik cerrahi sonrası hastanede kalış süresi genellikle birkaç gündür. Hafif aktivitelere ve normal yaşama dönüş süresi kişiye, yapılan işleme ve eşlik eden durumlara göre değişir. Cinsel yaşama dönüş, ağır kaldırma ve yorucu egzersizler için hekimin kontrol muayenesinde belirttiği zaman beklenir. İyileşme süreci hastaya ve uygulanan tekniğe göre değişebilir.
Pelvik sarkma ameliyatı sonrası tekrarlama riski var mı?
Cerrahi sonrası sarkmanın tekrarlama riski vardır ve yönteme, evreye ve kişiye göre değişir. Tekrarlamayı önlemek için kilo kontrolü, düzenli kegel egzersizleri, ağır kaldırmaktan kaçınma ve kronik öksürük/kabızlık tedavisi önemlidir. Hekiminizin önerdiği takip programına uymak uzun dönem takip için önemlidir.
Kadın Hastalıkları Testi
Testimizi doldurarak rahatsızlığınız hakkında "kendi durumunuza özel bilgi" edinebilirsiniz.
Doç. Dr. Pınar KadiroğullarıTedavilerimiz
Diğer tedavi alanlarıyla ilgili bilgilendirici sayfalar:
Kaynakça
Bu sayfadaki tıbbi içerikler, ulusal ve uluslararası sağlık kuruluşlarının güncel klinik rehberleri ile bilimsel yayınlara dayanarak hazırlanmıştır. Aşağıda, yazarları arasında Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları‘nın da bulunduğu bir yayın ayrıca listelenmiştir.
ACOG/AUGS Ortak Practice Bulletin No. 214: Pelvik Organ Prolapsusu Tanı ve Yönetimi
Kaynak Yazarı: American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) & American Urogynecologic Society (AUGS) | Yayın: Obstet Gynecol 2019;134:e126-e142 | Kaynak Türü: Uluslararası Ortak Klinik Uygulama Rehberi (PubMed)
NICE NG123: Kadınlarda İdrar Kaçırma ve Pelvik Organ Prolapsusu — İngiltere Ulusal Klinik Rehberi
Kaynak Yazarı: National Institute for Health and Care Excellence (NICE) | Yayın: NICE Guideline NG123 | Kaynak Türü: Ulusal Klinik Rehberi
IUGA/ICS Joint Report: Pelvik Taban Bozuklukları Terminolojisi & POP-Q Evreleme Sistemi
Kaynak Yazarı: International Urogynecological Association (IUGA) & International Continence Society (ICS) | Yayın: International Urogynecology Journal 2022 | Kaynak Türü: Uluslararası Konsensüs Raporu
Vajinal Histerektomi ve Uterosakral Ligament Süspansiyonu (USLS) ile POP Tedavisi: 53 Vakalı Türk Çalışması
Yazar Kurumu: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi & İstanbul Aydın Üniversitesi | Yayın: Revista da Associação Médica Brasileira 2024 | Çalışma: 53 ağır prolapsus hastası, ortalama yaş 61.7 | Kaynak Türü: Türk Hakemli Klinik Çalışma (PubMed PMC, Tam Metin)
vNOTES Tekniği ile Uterosakral Ligament Süspansiyonu: Şiddetli Pelvik Organ Prolapsusunda 35 Vakalı Pilot Çalışma
Çalışma: POP-Q ve PISQ-12 cinsel işlev skorları | Yayın: BMC Surgery 2021 | Kaynak Türü: Hakemli Klinik Çalışma (PubMed PMC, Tam Metin)
Açık Abdominal vs Laparoskopik Bilateral Uterosakral Ligament Replasmanı: 145 Vakalı Karşılaştırma
Çalışma: 75 CESA + 70 laCESA, 1 yıllık takip | Yayın: Hakemli Klinik Çalışma 2025 | Kaynak Türü: Karşılaştırmalı Klinik Çalışma (PubMed PMC, Tam Metin)
Pelvik Organ Prolapsusu Değerlendirme ve Yönetimi: Mayo Clinic Klinik Derlemesi
Yayın: Mayo Clinic Proceedings 2021 | Kaynak Türü: Hakemli Klinik Derleme — Pessary, Pelvik Taban Egzersizi, Cerrahi Yaklaşımlar
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları’nın Yazarları Arasında Yer Aldığı Yayın
Modified Extraperitoneal Uterosakral Ligament Süspansiyonu: Vajinal Histerektomi Sonrası Apikal Prolapsus Önleme — 4 Klempli Yöntem
Yazarlar: Kadiroğulları P, Seçkin KD | Yayın: Journal of Investigative Surgery 2019 | Kaynak Türü: Hakemli Pelvik Cerrahi Klinik Araştırması (PubMed)
📍 Bu yayın doğrudan pelvik organ prolapsusu (sarkma) cerrahi tedavisi üzerine — apikal kompartman desteğini sağlayan modifiye uterosakral ligament süspansiyonu tekniğini tanımlamaktadır.
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Pelvik sarkma (pelvik organ prolapsusu) tanısı, tedavi planlaması ve sağlığınızla ilgili kişisel sorularınız için mutlaka jinekoloğunuza danışınız. Sayfa içeriği Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları tarafından güncel bilimsel literatür ışığında hazırlanmıştır.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Kadın Hastalıkları ve Doğum
