'/%3E%3C/svg%3E){kind=small}
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanıdır; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuş, 2021'de doçent unvanını almıştır. 2025'ten bu yana Şişli/İstanbul'daki muayenehanesinde hasta kabul etmekte, MENÜDER başkanlığı ve PET-KOZ yönetim kurulu üyeliği görevlerini yürütmektedir.
Hakkımda
Miyom ne kadar büyürse ameliyat gerekir sorusu tek bir santimetre değeriyle cevaplanamaz. Ameliyat kararını miyomun boyutundan çok yeri, yol açtığı şikâyetler, büyüme hızı, yaşınız ve gebelik planınız belirler. Miyom ameliyatı sayfamda 5 cm'den büyük miyomları ameliyatın gündeme geldiği durumlar arasında sayıyorum; ama bu ölçü tek başına karar vermez.
T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin hasta bilgilendirme sayfasında şöyle yazıyor: “Myomlar kadınlarda oldukça sık görülen iyi huylu büyümelerdir.” Aynı sayfaya göre “Belirtilere yol açmayan, küçük olan veya menopoza yaklaşan bir kadında görülen myomlar sıklıkla tedavi gerektirmez.” Tedavi seçiminin de kişinin isteğine ve “myomların büyüklüğü ve yerleşimi hakkındaki tıbbi önerileri gibi etkenlere” bağlı olduğu belirtiliyor. Muayenede size söylediğim de bundan farklı değil; ölçü önemli, ama kararı tek başına o vermiyor.
Ultrason raporunda yazan ölçüye bakıp miyomun ameliyat sınırını geçip geçmediğini merak etmeniz çok doğal. Muayenede bu soruyu sık duyuyorum. Santimetre rakamı sizi korkutuyor olabilir; oysa aynı ölçüdeki miyom bir kadında yalnız izlenirken bir başkasında ameliyat gerektirebilir.
Bu yazıda boyutun ameliyat kararındaki yerini, miyomun ne hızla büyüdüğünü ve hangi durumda beklemeden muayeneye gelmeniz gerektiğini anlatıyorum. Her bölümün sonunda sizin atabileceğiniz bir adım da var.
Miyom kaç cm olursa ameliyat gerekir
Ameliyatı gerektiren tek bir santimetre değeri yoktur. ABD Sağlık Bakanlığı'na bağlı Kadın Sağlığı Ofisi, tedavi seçerken şikâyetin olup olmadığına, ileride gebelik istenip istenmediğine, miyomun boyutuna ve yerine, yaşa ve menopoza ne kadar yakın olunduğuna birlikte bakıldığını belirtir. Boyut bu listenin yalnızca bir maddesidir.
İngiltere'deki NICE kılavuzu da aynı yöndedir. Ağır adet kanaması olan kadınlar için hazırlanan bu kılavuz, 3 cm ve üzerindeki miyomlarda ek inceleme ve tedavi seçeneklerini konuşmak için uzmana yönlendirmeyi düşünmeyi önerir. Seçimde miyomun boyutunun yanında yerini, sayısını ve şikâyetin şiddetini hesaba katar. Buradaki 3 cm bir ameliyat sınırı değil, daha ayrıntılı inceleme için bir eşiktir.
Ameliyatın gündeme geldiği durumları üç grupta topluyorum. Şikâyet grubunda aşırı ya da uzun süren kanama, kansızlık, kronik pelvik ağrı ya da basınç, mesane ve bağırsak basısı ve cinsel ilişkide ağrı yer alır. Gebelikle ilgili nedenler arasında tüp bebek öncesi hazırlık, tekrarlayan gebelik kaybı ve rahim boşluğunu bozan miyomlar var. Miyomun kendi özellikleri arasında ise hızlı büyüme (özellikle menopozdan sonra), 5 cm'den büyük olması, saplı miyomda dönme riski ve kötü huylu hastalık şüphesi sayılır.
| Durum | Ameliyat gündeme gelir mi | Bilmeniz gereken |
|---|---|---|
| Küçük miyom, şikâyet yok | Çoğu zaman gelmez; düzenli ultrasonla izlenir. | Şikâyete yol açmayan küçük miyomlarda takip yeterli olabilir. |
| Küçük ama rahim boşluğuna uzanan miyom | Kanama ya da gebe kalma güçlüğü varsa gelebilir. | Rahim boşluğuna uzanan miyom küçük olsa bile bu şikâyetlere daha sık yol açar. |
| 5 cm'den büyük miyom | Gündeme gelen durumlar arasındadır. | Şikâyetiniz, miyomun yeri ve gebelik planınızla birlikte değerlendirilir. |
| Hızlı büyüyen miyom, özellikle menopozdan sonra | Gelir; beklemeden muayene gerekir. | Menopozdan sonra miyomun küçülmesi beklenir. |
| Mesane ya da bağırsağa basan miyom | Şikâyet yaşam kalitenizi etkiliyorsa gelir. | Sık idrara çıkma ve kabızlık bu basının belirtisi olabilir. |
ABD Kadın Doğum Uzmanları Koleji'nin (ACOG) kılavuzu da ilaç, girişimsel yöntem ve ameliyat seçeneklerini şikâyete yol açan miyomlar için ele alır.
Art arda birkaç saat her saat bir pedi tamamen ıslatan kanamanız varsa, baş dönmesi, çarpıntı ya da bayılacak gibi olma hissi yaşıyorsanız, kanamaya ani ve şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa ya da gebe olma olasılığınız varken kanama olursa beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Ultrason raporlarınızı tarih sırasına koyun ve her birinde miyomun ölçüsünü, yerini yan yana yazın. Mümkünse kontrolleri aynı merkezde yaptırın; böylece ölçümleri karşılaştırmak kolaylaşır.
5 cm miyom
Raporunuzda 5 cm'nin üzerinde bir ölçü görmeniz ameliyatın kesinleştiği anlamına gelmez. Bu ölçüyü gördüğümde miyomu daha ayrıntılı değerlendiririm.
Karar verirken miyomun rahimdeki yerine, şikâyetinize, bir önceki ölçümden beri büyüyüp büyümediğine, yaşınıza, menopoza yakınlığınıza ve gebelik planınıza bakarım. Beş santimin altındaki bir miyom da yerleşimi nedeniyle ameliyat gerektirebilir; bunu bir sonraki bölümde anlatıyorum.
Ameliyat gerekirse yöntem de boyuta ve yere göre seçilir. Çok büyük (10 cm üzeri) ya da çok sayıda miyomda laparoskopik ameliyat dikkatli planlama ister. Yöntemlerin ayrıntısını miyom ameliyatı (miyomektomi) sayfasında bulabilirsiniz.
4 cm miyom alınır mı
Dört santimlik bir miyomun alınıp alınmayacağı, miyomun nerede olduğuna göre değişir. Aynı ölçüdeki miyom rahim boşluğuna uzanıyorsa bol kanamaya yol açabilir, rahmin dış yüzeyindeyse hiçbir şikâyet vermeyebilir.
Rahimde üç yerleşim sık görülür ve her birinde boyutun anlamı farklıdır.
| Miyom tipi | Nerede | Boyutun anlamı |
|---|---|---|
| Submüköz | Rahim iç tabakasının altında, rahim boşluğuna doğru | Küçük olsa bile bol kanamaya ve gebe kalma güçlüğüne daha sık yol açar. |
| İntramural | Rahim kas duvarının içinde | En sık görülen tiptir; büyüdükçe rahmi genişletir. |
| Subseröz | Rahmin dış yüzeyinde, karın boşluğuna doğru | Çoğunlukla kanamaya yol açmaz; büyüdükçe karında basınç ya da dolgunluk verir. |
Rahim boşluğunu bozan miyomlarda gebelik ayrı bir başlıktır. Amerikan Üreme Tıbbı Derneği'nin (ASRM) kılavuzu, genel olarak miyomların gebe kalmayı zorlaştırdığını gösteren kanıtı yetersiz bulur. Ancak rahim boşluğunu bozan miyomların çıkarılmasının gebelik oranını artırdığına ve erken düşük riskini azalttığına dair orta düzeyde kanıt bildirir. Bu yüzden şikâyeti olmasa da rahim boşluğunu bozan miyomu olan kadınlarda miyomun çıkarılması düşünülebilir.
Rahim boşluğuna uzanan miyomlarda çoğu zaman rahim ağzından girilerek yapılan histeroskopik yöntem kullanılır. Kanama şikâyetiniz varsa kanamanın her zaman miyomdan gelmediğini de unutmayın; polip gibi başka nedenler muayenede ayrılır.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Raporunuzda miyomun tipi yazıyor mu bakın (submüköz, intramural, subseröz). Yazmıyorsa muayenede miyomunuzun yerini sorun; hangi seçeneklerin size uygun olduğunu konuşmanın ilk adımı budur.
- 2007Tıp Fakültesi mezuniyeti Ankara Üniversitesi
- 2012Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığı Ankara Numune EAH
- 10 Mart 2021Doçentlik Üniversitelerarası Kurul (ÜAK)
Çalışma alanları: gebelik takibi, laparoskopik cerrahi, menopoz, genital estetik.
MENÜDER Başkanlığı · TJOD Bakırköy Şb. YK · PET-KOZ YK
Özgeçmişin tamamıMiyom 1 senede ne kadar büyür
Bir miyomun bir yılda ne kadar büyüyeceğini önceden söylemek mümkün değildir; hız kişiden kişiye, hatta aynı rahimdeki miyomlar arasında bile değişir. Adet gören kadınlarda yapılan bir MR çalışmasında miyom hacmi altı ayda ortanca yüzde 9 arttı. Bu, kabaca yılda yüzde 19'luk bir hacim artışına, 4 cm'lik bir miyomda da çapta yılda 2-3 mm'lik büyümeye denk gelir. Hacim çapın üçüncü kuvvetiyle arttığı için hacimdeki artış santimetre ölçüsüne çok daha az yansır. Bu hesabı ben yaptım; çalışmanın bulduğu bir sonuç değildir.
Bu çalışmada araştırmacılar, adet gören 72 kadındaki 262 miyomun hacmini 12 ay boyunca MR ile izledi. Altı aylık değişim yüzde 89 küçülmeden yüzde 138 büyümeye kadar uzandı ve miyomların yüzde 7'si yüzde 20'den fazla küçüldü. Aynı kadının miyomları farklı hızlarda büyüdü ve miyomun boyutu, büyüme hızını önceden göstermedi. Bu yüzden ultrasonda bir önceki ölçüme göre biraz büyüme görmeniz tek başına endişe nedeni değildir.
Yine de hızlı büyüme önemlidir ve hızlı büyüyen miyomu ameliyat gerekçelerinden biri sayarım. Kontrol ultrasonlarında ölçümler karşılaştırılır; kontrol aralığını muayenede birlikte belirleriz.
- ◆Gebelikte hormon düzeyleri yüksek olduğu için miyomlar hızlı büyüyebilir.
- ◆Menopozdan sonra miyomlar genellikle küçülür; bu dönemde büyüyen ya da yeni fark edilen bir kitle ayrıca araştırılır.
- ◆Üreme çağında büyüme hızı kişiden kişiye değişir; tek bir ölçüye değil ölçümlerin seyrine bakılır.
Hızlı büyüme duyunca miyomun kansere dönüştüğünden korkabilirsiniz. Miyom iyi huyludur ve pratikte kansere dönüşmez; hızlı büyüyen miyom da çoğu zaman kanser değildir. Miyom nedeniyle ameliyat edilen 1.332 kadını inceleyen bir çalışmada, rahmi hızlı büyüdüğü için ameliyat edilen 371 kadının birinde sarkom (rahmin kötü huylu tümörü) çıkmıştır. Araştırmacılar, hızlı büyüyen gruptaki sarkom sıklığının (yüzde 0,27) bütün gruptaki sıklıktan (yüzde 0,23) belirgin biçimde farklı olmadığını bildirmiştir. Menopozdan sonraki büyüme ise ayrı değerlendirilir, çünkü bu dönemde miyomun küçülmesi beklenir. Ayrıntıyı kanserli miyom belirtileri yazısında anlattım.
Büyüme konusunda endişeniz varsa kontrol ultrasonunuzu ertelemeyin ve bir önceki raporunuzu da yanınıza alın. Menopozdan sonra miyomun büyüdüğünü ya da yeni bir kanama başladığını fark ederseniz bize ulaşın; randevunuzu bekletmeyelim.
Miyomlar kendiliğinden yok olur mu
Miyomlar çoğunlukla kendiliğinden tamamen yok olmaz, ama bazen küçülür. Yukarıda anlattığım çalışmada miyomların yüzde 7'si yüzde 20'den fazla küçüldü. Menopozdan sonra ise yumurtalıkların hormon üretimi azaldığı için miyomlar genellikle küçülür ya da büyümeyi durdurur.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Şikâyeti olmayan bir miyomda ilk adım çoğu zaman düzenli izlemdir. ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomunuz var ama şikâyetiniz yoksa tedaviye gerek olmayabilir; hekiminiz miyomun büyüyüp büyümediğini düzenli muayenelerde kontrol eder. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de miyomların her zaman tedavi gerektirmediğini, şikâyet varsa tedavi edilebileceğini belirtir.
Miyom ameliyatı sayfamda seçenekleri dört grupta anlatıyorum.
- ◆Takip: şikâyeti olmayan miyomda belirli aralıklarla ultrasonla boyut kontrolü yapılır.
- ◆İlaç tedavisi: kanamayı azaltmaya ya da miyomu geçici olarak küçültmeye yöneliktir; miyomu kalıcı olarak ortadan kaldırmaz. İlaç seçimi ve süresi hekim kararıdır.
- ◆Girişimsel yöntemler: miyomun beslenmesini azaltan damar yolu girişimleri seçili hastalarda değerlendirilir; gebelik planı olanlarda her zaman uygun değildir.
- ◆Ameliyat: şikâyetler yaşam kalitesini etkiliyorsa, miyom hızlı büyüyorsa ya da gebeliğe engel oluşturuyorsa gündeme gelir.
İnternette miyomu küçülttüğü söylenen ürünler görebilirsiniz. Hekim önerisi olmadan ilaç ya da bitkisel ürün kullanmaya başlamayın.
Hangi yolun size uygun olduğuna şikâyetinize, miyomun yerine ve boyutuna, yaşınıza ve gebelik planınıza göre birlikte karar veririz. Kararı vermeden önce aklınızdaki soruları yazıp muayeneye getirmenizi öneririm. Muayene için bize ulaşabilir ve randevu alabilirsiniz.
Şikâyetiniz yoksa kontrol tarihinizi takviminize yazın ve ultrason raporlarınızı saklayın. Şikâyetiniz varsa ne zaman başladığını ve adet düzeninizi nasıl etkilediğini not edin.
Blog Yazılarımız
Tedavilerimiz
HPV pozitifliği veya smear sonucunuz mu var? Sonucunuza göre olası takip yolunu adım adım gösteren değerlendirme aracını kullanın.
HPV Yol Haritamı AçMenopoz döneminde yaşadığınız şikayetleri seçin; size özel olası yaklaşımı ve dikkat edilmesi gerekenleri dakikalar içinde öğrenin.
Menopoz Değerlendirmesini BaşlatAdet düzensizliği, ağrı, akıntı veya başka bir jinekolojik şikayetiniz mi var? Şikayetlerinizi seçin, sizin için olası değerlendirme yolunu birlikte görelim.
Şikayet Değerlendirmesini AçHangi genital estetik uygulaması sizin için uygun? Şikayet ve beklentilerinizi seçerek olası uygulama yolunu (vajinoplasti, labioplasti ve daha fazlası) keşfedin.
Estetik Değerlendirmesini AçSıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfadaki tıbbi içerikler, güncel ve kanıta dayalı ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin kılavuzlarına dayanarak hazırlanmaktadır. Yararlandığımız başlıca kaynakları aşağıda inceleyebilirsiniz.
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Miyomun ameliyat gerektirip gerektirmediği, muayene ve ultrason sonrasında kişiye özel verilen bir karardır.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Kadın Hastalıkları ve Doğum
