Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları, Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanıdır; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuş, 2021'de doçent unvanını almıştır. 2025'ten bu yana Şişli/İstanbul'daki muayenehanesinde hasta kabul etmekte, MENÜDER başkanlığı ve PET-KOZ yönetim kurulu üyeliği görevlerini yürütmektedir.
Hakkımda
Kanserli miyom belirtileri çoğu zaman belirsizdir ve iyi huylu miyomun belirtilerine benzer. Menopozdan sonra büyüyen ya da yeni fark edilen bir kitle, menopozdan sonra görülen her kanama, adet dışı kanama ve yeni başlayan kasık ağrısı muayene gerektirir. Sizi rahatlatacak bilgiyi de vereyim. Miyom iyi huyludur ve pratikte kansere dönüşmez.
Ultrason raporunda miyom kelimesini görmek akla önce kanseri getiriyor; bu kaygı yüzünden muayenesini haftalarca erteleyen kadınlar oluyor. Halk arasında kanserli miyom denen durum çoğu zaman leiomyosarkom adlı ayrı ve nadir bir tümördür. Yukarıdaki belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlerden kaynaklanır, ama nedenini ancak muayene gösterir.
Bu yazıda leiomyosarkomun miyomdan farkını, hangi belirtide hekime gitmeniz gerektiğini ve ayrımın nasıl yapıldığını anlatıyorum. Her bölümün sonunda sizin atabileceğiniz bir adım da var.
Kötü huylu miyom var mıdır
Miyomun kötü huylusu yoktur; halk arasında kötü huylu miyom denen tümör, miyomdan ayrı bir hastalıktır. Muayenede bu soruyu çok sık duyuyorum ve bu cevap çoğu kadını rahatlatıyor. Miyom, rahim kas tabakasından gelişen iyi huylu bir oluşumdur. ABD Sağlık Bakanlığı'na bağlı Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre hekimler, rahimdeki kanserli kas tümörünün var olan bir miyomdan gelişmediğini düşünüyor. Miyomunuzun olması bu kanserin riskini artırmaz.
Kötü huylu miyom ya da kanserli miyom diye anılan bu tümör, tıpta çoğu zaman leiomyosarkomdur. Miyomun tıptaki adı ise leiomyomdur; iki adın birbirine benzemesi, iki hastalığın da karıştırılmasına yol açar. Leiomyosarkom da rahim kasında başlar, ama miyomun dönüşmesiyle oluşmaz. ABD Kadın Sağlığı Ofisi'ne göre miyomu olan kadınlarda kanserli bir kas tümörü binde birden az görülür.
Ultrason ya da MR raporunda dejenere miyom ya da dejenerasyon gibi ifadeler görüp kaygıyla gelen kadınlarla sık karşılaşıyorum. Dejenerasyon, miyomun iç yapısında oluşan bir değişikliktir ve miyom bu durumda da iyi huylu kalır. Ancak bazı dejenere miyomlar görüntüde leiomyosarkoma benzeyebilir. Raporunuzda böyle bir ifade varsa paniğe kapılmayın; raporu hekiminizle birlikte değerlendirin.
- ◆Miyomun zamanla kansere döneceği düşüncesi bugünkü bilgilerle desteklenmez.
- ◆Miyomun büyük olması kanser olduğu anlamına gelmez; büyük miyomların da hemen hepsi iyi huyludur.
- ◆Miyomun menopozdan sonra da büyümeye devam edeceği düşüncesi doğru değildir; miyomlar bu dönemde genellikle küçülür.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Miyomla yaşamak, kanser riskiyle yaşamak demek değildir. Önemli olan miyomu düzenli izletmek ve kötü huylu miyom belirtileri bölümünde anlattığım durumlardan biri ortaya çıktığında beklemeden muayeneye gelmektir.
Miyomunuz olduğunu yeni öğrendiyseniz ultrason raporunuzu saklayın ve kontrol tarihinizi takviminize yazın. Yeni ölçümü öncekiyle karşılaştırmak, miyomun nasıl seyrettiğini anlamanın en güvenilir yoludur.
Leiomyosarkom nedir
Leiomyosarkom, rahim duvarındaki kas dokusundan gelişen kötü huylu bir tümördür ve rahim sarkomlarının en sık görülen türlerindendir. Rahim sarkomlarının tümü, rahim kanserlerinin yalnız yüzde 2-5'ini oluşturur. Leiomyosarkom en sık 50 yaş çevresinde, yani menopoza geçiş yıllarında görülür.
Bilinen risk etkenlerinden biri, yıllar önce pelvis bölgesine uygulanmış ışın tedavisidir. Meme kanseri tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar da risk etkenleri arasında sayılır. Böyle bir ilaç kullanıyorsanız ilacınızı kendi kararınızla bırakmayın. Yılda bir jinekolojik muayeneye gelin, adet dışı ya da menopoz sonrası kanama görürseniz beklemeden haber verin.
Kötü huylu miyom belirtileri
Bu başlığı okurken kendi şikâyetlerinizi tek tek aklınızdan geçirdiğinizi tahmin ediyorum. Leiomyosarkomun belirtileri çoğu zaman belirsizdir ve iyi huylu rahim hastalıklarının belirtilerine benzer. Yine de bazı durumlar hekime beklemeden başvurmanızı gerektirir.
Belirtileri değerlendirirken yaşınız ve menopoz durumunuz önemlidir. Yukarıda anlattığım gibi leiomyosarkom daha çok menopoza geçiş yıllarında görülür. Genç kadınlarda rahimde görülen kitlelerin çok büyük bölümü ise iyi huylu miyomdur. Bu yüzden menopozdan sonra ortaya çıkan yeni bir belirtiye daha dikkatle bakarım.
Aşağıdaki üç durumdan biri varsa muayeneye gelmenizi öneririm.
- ◆Menopozdan sonra büyüyen ya da yeni fark edilen bir kitle. Miyomlar bu dönemde genellikle küçülür, bu yüzden büyüme beklenen bir durum değildir.
- ◆Menopozdan sonra görülen her kanama. Miktarı az olsa da, bir kez görülse de bu kanama muayene gerektirir.
- ◆Yeni başlayan kasık ağrısı ya da karında dolgunluk hissi. Önceki muayenelerinizde olmayan ve giderek artan bir ağrı ya da şişlik fark ederseniz bunu hekiminize söyleyin.
| Belirti | Ne yapmalısınız | Bilmeniz gereken |
|---|---|---|
| Menopozdan sonra kanama ya da lekelenme | Beklemeden muayeneye gelin. | Sık nedenleri vajina ya da rahim iç yüzeyinin incelmesi ve polip gibi kanser dışı durumlardır. |
| Menopozdan sonra büyüyen ya da yeni fark edilen kitle | Beklemeden randevu alın, önceki ultrason raporlarınızı getirin. | Bu dönemde miyomun küçülmesi beklenir. |
| Yeni başlayan, giderek artan kasık ağrısı ya da karında dolgunluk | Muayeneye gelin. | Miyom ve başka iyi huylu durumlar da aynı şikâyete yol açabilir. |
| Adet dışı kanama ya da çok bol adet | Muayeneye gelin, adet takviminizi tutun. | Miyom bu şikâyetin sık nedenlerindendir. |
| Şikâyete yol açmayan, bilinen miyom | Hekiminizin önerdiği aralıkta ultrason kontrolüne gelin. | Şikâyetsiz miyomların çoğu yalnız izlenir. |
Menopozda miyom büyümesi
Menopozdan sonra yumurtalıkların hormon üretimi azalır ve miyomlar genellikle küçülür. Bu yüzden menopozdan sonra büyüyen bir kitle, menopoz öncesindeki büyümeden farklı değerlendirilir. Avrupa Jinekolojik Onkoloji Derneği (ESGO), özellikle menopoz sonrasında hızla büyüyen kitleyi sarkom açısından risk işaretleri arasında sayar.
Böyle bir durumda muayene ve ultrasonu çoğu zaman MR ile tamamlarım. Menopozdan sonra hızla büyüyen miyom, ameliyatın gündeme geldiği durumlardan biridir. Büyümenin nedenini birlikte araştırır, sonraki adımı ona göre planlarız.
Leiomyosarkom belirtileri
ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), rahim sarkomunun belirtilerini şöyle sıralar.
- ◆Adet dönemi dışında görülen kanama
- ◆Menopozdan sonra görülen kanama
- ◆Vajinada ele gelen kitle
- ◆Karında ağrı ya da dolgunluk hissi
- ◆Sık idrara çıkma
Aynı kaynak, bu belirtilerin başka hastalıklardan da kaynaklanabileceğini vurgular. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi'ne (NHS) göre menopoz sonrası kanama çoğu zaman ciddi bir hastalığa bağlı değildir, ama kanserin belirtisi de olabileceği için muayene gerekir. Vajina ya da rahim iç yüzeyinin incelmesi ve polipler en sık nedenler arasındadır. Bu listeyi kendinize tanı koymak için değil, ne zaman muayeneye gelmeniz gerektiğini anlamak için kullanın.
Leiomyosarkomu kesin olarak gösteren bir kan tahlili de yoktur. İnternette okuduğunuz tek bir değere ya da tek bir belirtiye bakarak kendinizi hasta saymayın.
Menopozdan sonra lekelenme düzeyinde bile kanama görürseniz kanamanın tekrarlamasını beklemeden muayene olun. Kanama çoğu zaman kanser dışı bir nedene bağlıdır, ama bunu ancak muayene gösterir.
Şikâyetlerinizi başladıkları tarihle birlikte not edin. Bu notlar, belirtilerin ne kadar sürede değiştiğini muayenede birlikte görmemizi kolaylaştırır.
- 2007Tıp Fakültesi mezuniyeti Ankara Üniversitesi
- 2012Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığı Ankara Numune EAH
- 10 Mart 2021Doçentlik Üniversitelerarası Kurul (ÜAK)
Çalışma alanları: gebelik takibi, laparoskopik cerrahi, menopoz, genital estetik.
MENÜDER Başkanlığı · TJOD Bakırköy Şb. YK · PET-KOZ YK
Özgeçmişin tamamıİyi huylu miyom belirtileri
Miyomu olan kadınların çoğunda hiçbir şikâyet olmaz ve miyom rutin bir ultrasonda fark edilir. Miyom şikâyete yol açtığında da belirtiler çoğunlukla miyomun yerine ve boyutuna bağlıdır.
Her ay bol kanama ya da kasık ağrısıyla uğraşmak günlük hayatı zorlaştırır. Miyomların çoğu acil müdahale gerektirmez ve şikâyete yol açan miyomlar için farklı tedavi seçenekleri vardır.
İyi huylu miyomun sık yol açtığı şikâyetler şunlardır.
- ◆Bol ve uzun süren adet kanamaları, bunlara bağlı kansızlık ve halsizlik
- ◆Kasık ve karın ağrısı, ilişki sırasında ağrı
- ◆Miyom idrar kesesine bastığında sık idrara çıkma
- ◆Miyom bağırsağa bastığında şişkinlik ve hazımsızlık
- ◆Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlarda gebe kalmada güçlük
Bol adet kanaması olan kadınlarda kansızlık sık görülür. Halsizlik ve çabuk yorulma fark ederseniz muayenede bunu da söyleyin; kansızlığı basit bir kan sayımı gösterir.
Bu şikâyetlerin bir kısmı leiomyosarkomun belirtilerine benzer. İkisini ayırırken belirtilerden çok kadının yaşına, menopoz durumuna ve kitlenin zaman içindeki davranışına bakarım.
Aşağıdaki tablo iki tümörün genel farklarını özetler. Tablodaki özellikler tek tek değil, birlikte değerlendirilir; tek bir özellik tanı için yeterli değildir.
| Özellik | Miyom | Leiomyosarkom |
|---|---|---|
| Ne sıklıkla görülür | Kadınlarda çok sık görülen iyi huylu bir oluşumdur. | Nadirdir; rahim kanserlerinin küçük bir bölümünü oluşturur. |
| Yaş | Çoğunlukla üreme çağında görülür. | En sık menopoza geçiş yıllarında ve menopoz sonrasında görülür. |
| Menopozdan sonra | Genellikle küçülür. | Bu dönemde büyüyen kitle uyarı işaretidir. |
| Sayı | Çoğu zaman birden fazladır. | Çoğu zaman tek bir kitledir. |
| Boyut | Küçükten çok büyüğe kadar değişir. | Sıklıkla büyüktür, ama büyük kitlelerin çoğu yine miyomdur. |
| MR görüntüsü | Sınırları genellikle düzgündür. | Sınırları düzensiz olabilir, içinde kanama ve doku ölümü alanları görülebilir. |
| Kesin tanı | Muayene, ultrason ve gerektiğinde MR ile konur. | Çoğu zaman ancak ameliyatta çıkarılan dokunun patoloji incelemesiyle konur. |
Hızlı büyüyen miyom da çoğu zaman kanser değildir. Miyom nedeniyle ameliyat edilen 1.332 kadını inceleyen bir çalışmada, rahmi hızlı büyüdüğü için ameliyat edilen 371 kadının birinde leiomyosarkom çıkmıştır. Araştırmacılar, hızlı büyüyen gruptaki sarkom sıklığının (yüzde 0,27) bütün gruptaki sıklıktan (yüzde 0,23) belirgin biçimde farklı olmadığını bildirmiştir. Menopozdan sonraki büyüme ise ayrı değerlendirilir, çünkü bu dönemde miyomun küçülmesi beklenir. Bu yüzden büyüme hızını ameliyat kararında da dikkate alırım.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Miyomun hangi durumlarda yalnız izlendiğini, hangi durumlarda ameliyat gerektirdiğini miyom ameliyatı (miyomektomi) sayfasında ayrıntılı anlattım.
Tedavi seçimi şikâyetinize, miyomun boyutuna ve yerine, yaşınıza ve gebelik planınıza göre yapılır. Şikâyete yol açmayan miyomlar çoğu zaman yalnız ultrasonla izlenir.
Şikâyetlerinizin miyomla ilişkili olup olmadığını öğrenmek için son ultrason raporunuzla muayeneye gelin. Takip, ilaç ya da cerrahi seçeneklerinden hangisinin size uygun olduğunu birlikte konuşuruz.
Kanserli miyom nasıl anlaşılır
Bu sorunun cevabı tek cümlelik değil. Ameliyattan önce miyomu leiomyosarkomdan kesin olarak ayırmak her zaman mümkün değildir. Bu bilginin sizi korkutmasını istemem. Ayrımı zorlaştıran şey, bazı miyomların görüntüde leiomyosarkoma benzemesidir. Bu belirsizliğe rağmen leiomyosarkom çok nadirdir; miyomların neredeyse tamamı iyi huyludur.
Değerlendirmeyi şu adımlarla yaparım.
- ◆Yaşınızı, menopoz durumunuzu ve şikâyetlerin ne zaman başladığını sorarım; varsa önceki ultrason raporlarınızla karşılaştırırım.
- ◆Muayene ve vajinal ultrasonla miyomun sayısını, yerini ve boyutunu belirlerim.
- ◆Gerekli gördüğümde MR isterim. MR, miyomu leiomyosarkom dâhil başka oluşumlardan ayırmaya yardımcı olur.
- ◆Menopozdan sonra kanama varsa rahim iç zarını ayrıca değerlendiririm, çünkü bu yaşta kanamanın araştırılmasının asıl nedeni rahim iç zarındaki değişikliklerdir. Bunun için ultrason ve gerektiğinde doku örneği (biyopsi) kullanırım.
Rahim iç zarından alınan doku örneği, rahim iç zarındaki sorunları göstermede değerlidir. Ancak rahim duvarının içinde gelişen bir sarkomu yakalama gücü sınırlıdır. Bu yüzden biyopsi sonucunun temiz çıkması değerlendirmenin bittiği anlamına gelmez; görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanır.
MR güçlü ipuçları verir, ama her zaman kesin cevap vermez. İçinde bozulma (dejenerasyon) olan bazı iyi huylu miyomlar MR'da leiomyosarkoma benzeyebilir. Kesin tanı, ameliyatta çıkarılan dokunun patoloji incelemesiyle konur.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları anlatıyor
Bu belirsizlik, miyom ameliyatlarının planlanmasında da hesaba katılır. ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), miyom nedeniyle ameliyat edilen kadınlarda yaklaşık 495 kadından biri ile 1.100 kadından biri arasında leiomyosarkom çıkabileceğini bildiriyor. Bu oran binde 1 ile binde 2 arasındadır, yani yukarıda verdiğim binde birden az oranına yakın ya da ondan biraz yüksektir; çünkü iki sayı farklı grupları anlatır. İlki miyomu olan kadınlar içindir; ikincisi ise şikâyeti ya da bulgusu nedeniyle ameliyata giden kadınlar içindir. Bu grupta da her 1.000 kadından yaklaşık 998-999'unda leiomyosarkom çıkmaz. Yine de bu küçük olasılık nedeniyle, miyomu küçük parçalara bölüp küçük kesilerden çıkarma yöntemi (morselasyon) uluslararası kılavuzlarda ayrı bir başlık olarak ele alınır ve ameliyattan önce riskleriyle birlikte hastayla konuşulması önerilir. Hangi ameliyat yolunun size uygun olduğu miyomun özelliklerine, yaşınıza ve gebelik planınıza göre belirlenir.
Ameliyatta çıkarılan miyom patoloji incelemesine gönderilir. Dokunun iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunu bu inceleme kesin olarak gösterir. Miyomların çok büyük bölümünde sonuç iyi huyludur.
Görüntülemede sarkom şüphesi doğarsa tedavi planı jinekolojik onkoloji uzmanlarıyla birlikte yapılır. Böyle bir durumda aklınıza gelen soruları yazıp görüşmeye götürün; her sorunun cevabını aldıktan sonra karar vermek daha kolaydır.
- ◆Önceki ultrason ve MR raporlarınızı
- ◆Son adet tarihinizi ya da menopoza girdiğiniz yılı
- ◆Daha önce pelvis bölgesine ışın tedavisi aldıysanız tedavi özetinizi
- ◆Kullandığınız ilaçların listesini
Kaygınızı muayenede açıkça söyleyin. Hangi bulgunun neden önemli olduğunu birlikte konuşuruz; bu konuşma, belirsizliği taşımanıza yardım eder.
Kanserli miyom görüntüsü
Kanserli miyom görüntüsünü merak edip internette resim arayan pek çok kadın var. Avrupa Ürogenital Radyoloji Derneği'nin (ESUR) MR kılavuzuna göre leiomyosarkom çoğu zaman tek ve büyük bir kitle olarak görülür. Sınırları düzensiz olabilir, içinde kanama ve doku ölümü alanları bulunabilir. MR'ın özel çekimlerinde de miyomdan farklı özellikler gösterebilir.
Bu özelliklerin hiçbiri tek başına tanı için yeterli değildir. İnternetteki bir resmi kendi raporunuzla karşılaştırmak yerine görüntülerinizi, onları yorumlayan hekimle birlikte değerlendirin.
Blog Yazılarımız
Tedavilerimiz
HPV pozitifliği veya smear sonucunuz mu var? Sonucunuza göre olası takip yolunu adım adım gösteren değerlendirme aracını kullanın.
HPV Yol Haritamı AçMenopoz döneminde yaşadığınız şikayetleri seçin; size özel olası yaklaşımı ve dikkat edilmesi gerekenleri dakikalar içinde öğrenin.
Menopoz Değerlendirmesini BaşlatAdet düzensizliği, ağrı, akıntı veya başka bir jinekolojik şikayetiniz mi var? Şikayetlerinizi seçin, sizin için olası değerlendirme yolunu birlikte görelim.
Şikayet Değerlendirmesini AçHangi genital estetik uygulaması sizin için uygun? Şikayet ve beklentilerinizi seçerek olası uygulama yolunu (vajinoplasti, labioplasti ve daha fazlası) keşfedin.
Estetik Değerlendirmesini AçSıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfadaki tıbbi içerikler, güncel ve kanıta dayalı ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin kılavuzlarına dayanarak hazırlanmaktadır. Yararlandığımız başlıca kaynakları aşağıda inceleyebilirsiniz.
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Miyom ya da rahimde kitle ile ilgili tanı ve tedavi kararı muayene sonrasında kişiye özel verilir.
Doç. Dr. Pınar Kadiroğulları
Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Kadın Hastalıkları ve Doğum
