Yumurtalık Kistim Var, Endişe Etmeli Miyim?

Yumurtalıklar, kadınlarda östrojen ve progesteron hormonlarını üreten, alt karın bölgesinde yer alan önemli organlardır. Bazen bu bölgelerde kist adı verilen sıvı dolu kesecikler oluşabilir. Kadınların çoğu yaşamları boyunca en az bir kez yumurtalık kisti geliştirir. Çoğu kist ağrısızdır ve fark edilmeden kendiliğinden kaybolur.

Yumurtalık Kistlerinin Nedenleri

Yumurtalık kistlerinin en yaygın nedeni hormonal düzensizliklerdir. Her adet döngüsünde folikül adı verilen ve yumurta hücresini taşıyan küçük bir kist oluşur. Bu folikül çatlayarak yumurtayı serbest bırakır. Ancak hormonal denge bozulduğunda bu kist çatlamaz ve büyümeye devam eder — bu da folikül kisti olarak adlandırılır.

  • Folikül kistleri genellikle belirti vermez.
  • Adet gecikmesine neden olabilir.
  • Genellikle 2-3 cm boyutundadır ve tedavi gerektirmez.
  • Gerekirse doğum kontrol hapları ile küçültülebilir.

Yumurtalık Kistlerinin Belirtileri

Kistlerin çoğu belirti vermez ve rutin kontroller sırasında tespit edilir. Ancak bazı durumlarda şu belirtiler görülebilir:

  • Karında ağrı veya baskı hissi
  • Adet düzensizliği
  • Karında şişkinlik veya doluluk
  • Sindirim sorunları ve hazımsızlık
  • İdrar sıklığında artış veya idrar yaparken zorluk
  • Nadir durumlarda; kistin kendi etrafında dönmesi (torsiyon) ya da patlaması (rüptür) ile şiddetli ağrı

Yumurtalık Kisti Türleri

  • İnklüzyon kisti: Fonksiyonel olmayan basit kistler
  • Folikül kisti: En sık görülen, genç kadınlarda yaygın
  • Korpus luteum kisti: Yumurtlama sonrası oluşur
  • Teka-lutein kisti: Hormon fazlalığına bağlı gelişir
  • Gebelik luteoması: Gebelik döneminde oluşan özel bir tür
  • Dermoid kist: Saç, yağ gibi dokular içerebilir (iyi huyludur)
  • Endometrioma (çikolata kisti): Endometriozise bağlı gelişir

Kistler Kötü Huylu Olabilir Mi? Kısırlık Yapar Mı?

Yumurtalık kistlerinin %80-85’i iyi huyludur ve genellikle 20-44 yaş arası kadınlarda görülür. Ancak:

  • Hormonal düzensizliklere bağlı oluşan kistler kısırlığa yol açabilir.
  • Çikolata kisti gibi bazı türler gebeliği zorlaştırabilir.
  • Kist yapısının kötü huylu olma riski ileri tetkiklerle araştırılmalıdır.

Yumurtalık Kistleri Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı koymak için çoğu zaman jinekolojik muayene ve ultrason yeterlidir. Ancak şüpheli durumlarda ileri tetkikler (MR, BT, kan testleri gibi) gerekebilir.

Yumurtalık Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planı kistin türüne, büyüklüğüne ve belirtilere göre belirlenir:

  • Basit kistler: Takip edilir; bazen doğum kontrol hapı ile küçültülebilir.
  • İltihabi kistler: Antibiyotik tedavisi uygulanır.
  • 8-10 cm üzeri veya büyüme gösteren kistler: Cerrahi olarak çıkarılabilir.
  • Kötü huylu olma şüphesi: Acil müdahale gerekebilir.

Doktorunuz, kistin kendi kendine kaybolmaması veya büyümesi durumunda cerrahi müdahale önerebilir.

Sonuç

Yumurtalık kistlerinin çoğu zararsızdır ve kendi kendine kaybolur. Ancak düzenli jinekolojik kontroller, kistlerin izlenmesi ve gerekirse erken tedavi açısından çok önemlidir. Her kadın, yılda en az bir kez kadın doğum uzmanına muayene olmalıdır.