İdrar Kaçırma (Üriner İnkontinans) Nedir?
İdrar kaçırma, kadınlarda yaygın olarak görülen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir sağlık sorunudur. Kadınların yaklaşık %30’u hayatlarının bir döneminde bu problemle karşılaşır. Özellikle doğum, menopoz, hormonal değişiklikler ve yaşlanma gibi faktörler, idrar kaçırmayı tetikleyebilir.
İdrar Kaçırma Nasıl Gerçekleşir?
Mesane normalde idrarı toplar ve belirli bir doluluk seviyesine ulaştığında beyne sinyal gönderir. Bu sinyal doğrultusunda tuvalete gitme ihtiyacı hissedilir. Ancak, mesane kaslarının zayıflaması, pelvik taban kaslarının işlevini yitirmesi veya sinir sistemiyle ilgili sorunlar bu mekanizmayı bozabilir. Bu durumda istemsiz idrar kaçırma meydana gelir.
İdrar Kaçırma Türleri
- 1. Stres İnkontinansı: Öksürme, hapşırma, gülme, ağır kaldırma gibi karın içi basıncını artıran durumlarda idrar kaçırmadır. Pelvik kas zayıflığıyla ilişkilidir.
- 2. Urge İnkontinans: Ani ve güçlü idrara çıkma hissiyle birlikte idrarın kontrolsüz kaçmasıdır. Aşırı aktif mesane durumu söz konusudur.
- 3. Miks İnkontinans: Hem stres hem de urge tipinin bir arada görüldüğü durumdur.
- 4. Taşma İnkontinansı: Mesanenin tam boşalamaması sonucu fazla dolulukla birlikte sızıntı şeklinde idrar kaçmasıdır.
- 5. Fonksiyonel İnkontinans: Fiziksel veya zihinsel engeller nedeniyle tuvalete ulaşamama sonucu oluşur. Mesane ve idrar yolları sağlıklıdır.
Kadınlarda İdrar Kaçırma Nedenleri
- Hamilelik ve Doğum: Vajinal doğum sırasında pelvik kaslar ve sinirler hasar görebilir.
- Menopoz: Östrojen azalması mesane kontrolünü olumsuz etkiler.
- Yaşlanma: Mesane kaslarının elastikiyeti azalır, risk artar.
- Obezite: Fazla kilo mesane ve pelvik kaslara baskı yapar.
- Kabızlık: Sürekli ıkınmak pelvik kasları zayıflatır.
- Kronik Öksürük ve Sigara: Pelvik yapılar zarar görebilir.
- Sinir Sistemi Hastalıkları: Parkinson, MS, felç gibi hastalıklar mesane fonksiyonunu bozabilir.
- Pelvik Cerrahiler: Rahim alınması gibi ameliyatlar mesane desteğini azaltabilir.
İdrar Kaçırma Tedavi Yöntemleri
- 1. Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Kilo kontrolü, sıvı tüketiminin düzenlenmesi, kafein ve alkol sınırlaması etkili olabilir.
- 2. Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel): Özellikle stres inkontinansında pelvik kasları güçlendirir.
- 3. Mesane Eğitimi ve Davranışsal Tedaviler: Düzenli tuvalet alışkanlığı oluşturmak urge tipinde faydalıdır.
- 4. İlaç Tedavileri: Antikolinerjik ilaçlar veya lokal östrojen kremleri kullanılabilir.
- 5. Elektrik Stimülasyonu: Pelvik kaslara düşük voltajlı uyarılar vererek kasları güçlendirme sağlar.
- 6. Cerrahi Müdahaleler: Sling ameliyatı, BOTOX enjeksiyonu veya mesane askılama operasyonları uygulanabilir.
Sonuç
İdrar kaçırma kadınlarda sık rastlanan ancak etkili yöntemlerle tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur. Her bireyin yaşadığı inkontinans tipi ve nedeni farklı olduğundan, tedavi kişiye özel planlanmalıdır. Uzman bir kadın hastalıkları ve doğum hekimiyle yapılacak değerlendirme sonrasında yaşam kalitesini artırmak mümkündür.
