İnfertilite (Kısırlık) Nedir?

İnfertilite, bir çiftin düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen en az 1 yıl içinde gebelik elde edememesi durumudur. Kadının yaşı 35’in üzerindeyse bu süre 6 aya düşer. Kadın ve erkek faktörleri infertilitede eşit oranda etkili olabilir. Bazı durumlarda ise sebebi açıklanamayan infertilite söz konusudur.

İnfertilite Türleri

• Primer (Birincil) İnfertilite: Daha önce hiç gebelik yaşanmamış bireylerde görülür.
• Sekonder (İkincil) İnfertilite: Daha önce gebelik yaşamış, ancak tekrar çocuk sahibi olamayan bireylerde görülür.

İnfertilitenin Nedenleri

1. Kadın Kaynaklı Nedenler

1.1 Yumurtlama Problemleri (Ovulasyon Bozuklukları)

• ✔ Polikistik Over Sendromu (PCOS)
• ✔ Erken Yumurtalık Yetmezliği
• ✔ Hiperprolaktinemi
• ✔ Tiroid bozuklukları

1.2 Fallop Tüplerinin Tıkanıklığı

• ✔ Pelvik enfeksiyonlar (PID)
• ✔ Endometriozis
• ✔ Cerrahi sonrası tüplerde yapışıklık

1.3 Rahimle İlgili Problemler

• ✔ Miyomlar, polipler
• ✔ Asherman Sendromu (rahim içi yapışıklık)
• ✔ Doğumsal anomaliler (çift rahim, perde rahim vb.)

1.4 Yaş Faktörü

35 yaş sonrası doğurganlık azalır. 40 yaş sonrası gebelik ihtimali daha da düşer.

2. Erkek Kaynaklı Nedenler

2.1 Sperm Kalitesi ve Sayısı

• ✔ Oligospermi
• ✔ Azospermi
• ✔ Teratospermi
• ✔ Astenospermi

2.2 Hormon Düzensizlikleri

• ✔ Testosteron eksikliği
• ✔ Hipofiz bozuklukları

2.3 Varikosel

Testis damarlarında genişleme, sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.

2.4 Enfeksiyonlar ve Genetik Faktörler

• ✔ Kabakulak, klamidya, gonore gibi enfeksiyonlar
• ✔ Klinefelter sendromu gibi genetik hastalıklar

3. Diğer Faktörler ve Açıklanamayan İnfertilite

• ✔ Bağışıklık sistemi problemleri
• ✔ Cinsel işlev bozuklukları
• ✔ Açıklanamayan nedenlerle gebelik oluşmaması

İnfertilite Tanı Yöntemleri

Kadınlar İçin

• ✔ Hormon testleri (FSH, LH, AMH, TSH, prolaktin)
• ✔ Ultrasonografi
• ✔ Rahim filmi (HSG)
• ✔ Laparoskopi (gerektiğinde)

Erkekler İçin

• ✔ Semen analizi
• ✔ Hormon testleri
• ✔ Gerekirse genetik testler

İnfertilite Tedavi Seçenekleri

1. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

• ✔ Sağlıklı ve dengeli beslenme
• ✔ Düzenli egzersiz
• ✔ Sigara ve alkolü bırakma
• ✔ Stres yönetimi

2. İlaç Tedavisi

• ✔ Klomifen sitrat, letrozol vb. yumurtlamayı artıran ilaçlar
• ✔ Hormon desteği (progesteron, tiroid hormonu vb.)

3. Cerrahi Tedaviler

• ✔ Tüplerin açılması
• ✔ Endometriozis cerrahisi
• ✔ Varikosel onarımı

4. Yardımcı Üreme Teknikleri

4.1 Aşılama (IUI)

İşlemle hazırlanmış spermler doğrudan rahme yerleştirilir. Yumurtlama sorunlarında tercih edilir.

4.2 Tüp Bebek (IVF)

Laboratuvarda döllenmiş embriyolar rahme transfer edilir. Daha ileri vakalarda uygulanır.

4.3 Mikroenjeksiyon (ICSI)

Tek bir sperm yumurta içine enjekte edilir. Şiddetli erkek faktörü olan durumlarda kullanılır.

Sonuç

İnfertilite, hem erkek hem kadın faktörlerine bağlı olarak gelişebilen çok yönlü bir durumdur. Modern tıptaki gelişmeler sayesinde infertilite tedavisinde yüksek başarı oranları elde edilmektedir. 6 ay–1 yıl içinde gebelik gerçekleşmediyse, bir kadın doğum uzmanına başvurarak gerekli tanı ve tedavi süreci başlatılmalıdır.